LISA’yı Seçmek

Evren’e ilişkin çalışmalar çoğunlukla uzaydaki büyük kütleli nesneler tarafından yayılan ışınımın miktarı ya da türünü ölçerek gerçekleştirilir. Şimdi bilim insanları evreni görmek için tamamen yeni bir yöntem deneyerek “kütleçekimsel ışınım” ya da “kütlçekim dalgalarını” araştırıyor. Einstein tarafından tahmin edilen kütleçekimsel dalgalar, elektrik yüklü nesnelerin ivmelendiklerinde elektromanyetik dalgaları üretmesine benzer şekilde, kütleli nesnelerin ivmelenmesiyle ortaya çıkıyor. […]

Uygun Adım Uzaya

Çin 15 Haziran 2017 günü Gobi Çölü’ndeki Jiuquan Uydu Fırlatma Merkezi’nden uzaya bir Long March-4B roketi gönderdi. Roketin yükü Çin’in ilk X-ışın astrofizik göreviydi: Sert X-ışın Geçiş Teleskopu – Hard X-ray Modulation Telescope (ya da diğer adıyla “Insight”). HXMT üç farklı X-ışın astrofizik görevi gerçekleştirecek şekilde tasarlandı: yüksek enerji X-ışın teleskopu (20-250 keV enerji aralığında […]

Galaksi’deki Başka Bir Delik

Görüntü: NASA’s Goddard Space Flight Center Samanyolu’nda kaç tane kara delik vardır? Çok büyük kütlelilerin bir tanesinden ve az kütlelilerin yaklaşık iki düzinesinden haberimiz var. Fakat, hiç kimse dışarıda kaç tanesinin gizlenmiş olduğunu ve keşfedilmek için beklediğini (ya da yakınından geçen talihsiz herhangi bir yıldızı yemek için beklediğini) bilmiyor. Kara delikler en kolay bu ziyafetleri sırasında […]

Çok Uzun Bir Köprü

Görüntü: Sunyaev Zel’dovich effect: ESA Planck Collaboration; optical image: STScI Digitized Sky Survey Dünya’nın en uzun köprüsü (Haziran 2011 itibarıyla) Shanghai ve Nanjing arasında kabaca Yangtze Nehri’ne paralel 164 km boyunca uzanan Çin’in Danyang-Kunshan Büyük Köprü’südür, Evren’deki en uzun köprü ise (20 Kasım 2012 itirabiyle) Abell 399 (yukardaki resmde merkezin altında görünen) ile Abell 401 […]

Geleceği Şekillendirmek

Görüntü: Herschel: Quang Nguyen Luong & F. Motte, HOBYS Key Program consortium, Herschel SPIRE/PACS/ESA consortia. XMM-Newton: ESA/XMM-Newton Yıldızlar genellikle gruplar halinde, değişik kütle ve büyüklükler ile oluşurlar. Yıldızın kütlesi ne kadar uzun yaşayacağını ve nükleer yakıt tükendiğinde neler olacağını belirlediğinden, kütle yıldızın kaderidir. Düşük kütleli yıldızlar, büyük kütleli yıldızlardan daha fazla oluşurlar ve çok büyük kütleli […]

Ölü Yıldız Araştırması

Görüntü: NASA/CXC/RIT/J.Kastner et al.; Optical: NASA/STScI Güneş benzeri olan yıldızlar sonunda, çekirdekteki termonükleer enerjiler ile yakıtlarını dışarı atarlar. Bu olurken  yıldız çarpıcı  bir değişime uğrar. Yıldız, beyazcüce diye adlandırdığımız dünya boyutlarında, yığılmış karbondan ( ya da bazı durumlarda  helyum) oluşan sıcak plazma yapısında büyük bir top haline gelir. Beyazcüce  çoğu zaman  yıldız atmosferinden püskürtülen kalıntılar […]

Yıldızların Puslu Hikayesi

Görüntü: NASA’s Goddard Space Flight Center Evrende sizden önce ortaya çıkmış yıldızların tüm hikayesini izlediğinizi düşünün. Ne zaman kaç tanesinin oluştuğunu, kaç tanesinin öldüğünü bilmek. Gökbilimciler Evrendeki birleştirilmiş (toplam) yıldız  ışığına Gökada Ötesi Fon Işığı (Extragalactic Background Light) ya da EBL diyorlar. EBL yaşamış olan tüm yıldızların kayıtlarını içerisinde barındırıyor, işte EBL’yi ölçerek, yıldız oluşumuna […]

Dev Uyanıyor

Görüntü: NASA/JPL-Caltech Önceleri sessizce bahsettik gökadamız SagittariusA’nın tam da merkezinde gizlenmiş bu ucubeden. Vahşi yıldızları dans ettire ettire kütlesel esaretinde tutuyor bu canavar. Nasıl da kendisinden şüphelenmeyecek yolucları bekliyor sabırla. Ta ki birdenbire çığlıklar karanlığı yarana dek! Ne olabilir? Parçalanan bir yıldız? Sesi soluğu bir daha hiç duyulmayacak bir güneş sisteminin, gezegenleri ve herşeyiyle Evren’in tamamen dışına sürüklenmesi? […]