LMC VHE

Görüntü: .E.S.S. Collaboration; optical: SkyView, A. Mellinger

Çok yüksek enerjilere sahip Gama-ışımaları Evren’deki bazı en uç ve enerjik olguları tespit edebilmemizi sağlıyor. Bu aşırı enerjik Gama-ışınları güçlü süpernovalar ve aşırı manyetik özellik gösteren nötron yıldızları atarcalar (pulsar) tarafından üretilebilmektedirler. Bu tür yüksek-enerjili salınımları tespit etmek H.E.S.S, Yüksek Enerji Tayf Sistemi teleskop dizgesinin faaliyet alanıdır. Namibya’da bulunan HESS, yüksek enerjili Gama-ışın fotonlarını, yeryüzü atmosferine çarptıkları sırada ortaya çıkan kısa, sönük ışık parlamaları ürettikleri sırada tespit ederek ölçüyor. HESS ile yapılan gözlemlerin çoğunda Samanyolu içerisinde bulunan çok yüksek enerjili gama-ışın kaynakları bulunmuştur. Işıma yapan kaynaklardan üçü Samanyolu’nun uydu gökadalarından biri olan Büyük Macellan Bulutu’nda tespit edilmiştir. Bir tanesi süpernova patlaması ile ilişkilendirilmiş olup bir diğeri ise bir atarcadan çıkan yüksek enerjili rüzgarı ile ilgilidir. Bu kaynaklar da HESS tarafından Samanyolu’nda bulunanlarla benzer özelliklere sahiptirler, çok daha güçlü özellikler gösterseler de. Üçüncü bir kaynak ise çok büyük kütleli bir yıldız-oluşum bölgesindeki süper-kabarcık bölgesinde tespit edilmiştir. Bu süper-kabarcık süpernova ve güçlü yıldız rüzgarları tarafından uzaya püskürtülmüş olup, bu kadar yüksek enerjilerde ışıma yapan ilk süper-kabarcık türüdür. Bir diğer sürpriz ise tespit edilmeyen bir kaynaktı: Supernova 1987a, LMC içerisindeki en geçn süpernova ve 400 yıldan uzun bir süredir yeryüzüne en yakın parlak süpernova türüdür.

Kaynak: NASA HEASARC
Çeviri: Arif Solmaz

Reklamlar
%d blogcu bunu beğendi: