Yığılma İçin Yeterli

Görüntü: The Fermi Project Bakers

2010 yılı Mart ayında gökbilimciler daha önce görülmemiş birşey gördü. Fermi Gama-Işın Uzay Teleskopu üzerindeki Geniş Alan Teleskopu ile yapılan gözlemlerde V407 Cyg adlı bir novadan Gama-ışınımı püskürmesi görüldü. Novalar bir normal yıldız ve etrafında dolanan bir beyaz cüceden oluşan çift yıldız sistemidirler, bu beyaz cüce güneş benzeri bir yıldızın çekirdek yakıtı bittikten sonra geride bıraktığı yoğun bir yıldız türüdür. Normal yıldızdan çıkan hidrojence-zengin gaz maddesi beyaz cüce yıldızı üzerine düşerek yüzey boyunca yığılmaya başlayabilir.   Beyaz cüce oldukça yoğun olduğundan, yüzey çekimi inanılmaz derecede güçlüdür, bu nedenle yığılan madde sıkışır ve yüksek sıcaklık ve basınç altında hidrojen atomları patlayarak bir araya gelirler. Bu patlayıcı özellik gösteren hidrojen yanma işlemi yıldızın muazzam bir şekilde parlamasına yol açar.Patlama beyaz cüceyi yok etmeye yetecek kadar güçlü olmadığı için, yığınlaşmakta olan madde beyaz cücenin yüzeyi boyunca bir araya gelebilir ve patlama olayları tekrar meydana gelebilir. Gökbilimcilere göre V407 Cyg’de gerçekleşen patlamayla ortaya çıkan beklenmedik gama-ışını salınımı, patlamayla ortaya çıkan şok dalgasının normal yıldızdan (kırmızı dev) çıkan yıldız rüzgarı ile çarpışması sırasında meydana geldi. Yukarıdaki görüntü V407 Cyg’ye ait bir modeli göstermektedir, normal bir kırmızı dev yıldız, ona ait yığılma akışı, ve üzerine madde çeken minik beyaz cüce. Beyaz cüce için gerçekten lezzetli bir yemek – yukarıdaki modelden bir pasta yapılabilir.

Kaynak: NASA HEASARC
Çeviri: Arif Solmaz

Reklamlar
%d blogcu bunu beğendi: