Örtülü Yıldızların Dansı

Görüntü: Australian National Univ./E. R. Parkin and Univ. of Lige/E. Gosset

En ilginç yıldızların bazıları özel, gizli bölgelerde yaşıyorlar.  Cygnus OB2 olarak bilinen yıldızlar grubunda olduğu gibi, yaklaşık 3000 yıldızdan oluşan bir toplulukta yaklaşık 100 kadar yıldız bilinen yıldızlar arasında en büyük kütleli ve en sıra dışı olanları arasında bulunduruyor. Gökbilimciler bu seyrek bulunan büyük kütleli yıldızlar üzerinde dikkatle duruyorlar, ancak Cyg OB2 gökadanın görece kirli (tozlu) bir bölgesinde bulunuyor, en azından dünyadan bakıldığında, aradaki dev toz bulutları yerdeki gökbilimcilerden önemli miktarda bilgiyi gizliyor. Ancak bu yıldızların çoğu birer X-ışın kaynağı ve önemli ve gizlenmiş bir takım fiziksel detayları içeren X-ışınları, çok miktarda toz ve diğer kalıntılar arasından etkilenmeden geçebiliyor. Bu bölgenin özel sakinlerinden biri, Cyg OB2 #9 olarak bilinen bir yıldız, X-ışınları yaydığı keşfedilen ilk büyük kütleli yıldızlardan biridir. 30 yıldan uzun bir süredir, Cyg OB2 #9’un neden X-ışınları yaydığı bir bilmeceydi.  Şimdi yer-konuşlu radyo teleskoplarıyla birlikte Swift ve XMM-Newton gibi X-ışın uydu gözlemevlerini kullanan gökbilimciler, bu gizemi çözdüler. Cygnus OB2 #9’un ikili bir yaşam sergilediği ortaya çıktı, tek bir yıldızdan ziyade, büyük kütleli bir yoldaşa sahip olan bir çift yıldız sisteminin üyesi olduğu görüldü. Her iki yıldız da güçlü yıldız rüzgârına sahip ve bu rüzgârlar, yıldızların 660 günlük eliptik yörüngesi üzerinde birbirleriyle çarpışıyorlar. Bu güçlü çarpışma X-ışınları üretmeye yetecek, milyonlarca derece sıcaklığa ulaşan bir gaz ortamı meydana getiriyor.  Sadece bu değil, bu X-ışın salınımı yıldızlar birbirleri etrafında döndükçe anlaşılır şekilde değişim gösteriyor. Yeni gözlemler sayesinde gökbilimciler bu sistemin detaylı bir modelini geliştirdiler. Yukarıda Cyg OB2 #9’un bileşenleri arasındaki rüzgâr çarpışmalarına ait bir bilgisayar simülasyonunda, daha hafif olan yıldızın etrafında meydana gelen bir “şok dalgası” görülüyor.  Kaynak: HEASARC

Reklamlar
%d blogcu bunu beğendi: