‎Bir Süpernova Kalıntısı

Görüntü: X-ışın: NASA/CXC/SAO/I. Lovchinsky ve ark.; Kırmızı-ötesi: NASA/JPL-Caltech

Büyük kütleli yıldızların yaşamlarını yıkıcı sonlarıyla ilgili hayati ipuçları patlamalarından sonraki araştırmalarla bulunabiliyor. On iki yıldan uzun süredir devam eden bilimsel çalışmalarıyla NASA’nın X-ışın Gözlemevi gökada boyunca serpilmiş birçok süpernova kalıntısı gözledi.

Bu önemli araştırmanın en son örneği G350.1+0.3 olarak bilinen Chandra’nın yeni süpernova kalıntısı görüntüsüdür. Bu yıldız enkazı alanı Yeryüzü’nden yaklaşık olarak 14,700 ışık yılı uzaklıkta ve Samanyolu’nun merkezi doğrultusunda bulunmaktadır.

Chandra ve ESA’nın XMM-Newton teleskopu ile elde edilen verilere göre G350.1+0.3’ün içindeki yoğun bir nesne, belki de yıldızın yoğun çekirdeği patlamış olabilir. Bu olası nötron yıldızının konumu, “nötron yıldızını” işaret eden okla görülüyor, X-ışın salınımının merkezinden biraz uzakta. Eğer süpernova patlaması X-ışın salma merkezinin yakınında meydana gelmiş olsaydı, nötron yıldızı bu patlama nedeniyle güçlü bir darbe alacaktı.

Veriler bu görüntüde görülen süpernova patlamasının 600 ila 1200 yaşında olduğunu gösteriyor. Patlamanın tahmin edilen yeri doğruysa, nötron yıldızı patlamadan bu yana saatte 5 milyon km hızla uzaklaşıyor demektir. G350.1+0.3’ün başka bir şaşırtıcı durumu ise alışılmadık şekli. Birçok süpernova patlaması neredeyse dairseldir, fakat G350.1+0.3 ise bu görüntüdeki Chandra verilerine göre (altın renkli) çarpıcı bir şekilde asimetrik görünüyor.

NASA’nın Spitzer Uzay Teleskopu ile alınan kırmızı-ötesi veriler de (açık mavi) Chandra ile bulunan şekli destekliyor. Gökbilimciler bu acayip şeklin yakındaki soğuk gaz bulutuna doğru genişleyen yıldız enkazı alanından dolayı olduğunu düşünüyorlar.  600 ila 1,200 yıllık bir yaş G350.1+0.3’ü oluşturan patlamayı Yengeç ve SN 1006 gibi ünlü süpernova kalıntılarını oluşturan süpernovalarla aynı zaman dilimine oturtuyor.

Bununla birlikte, yeryüzündeki herhangi birinin bu patlamayı görmesi mümkün değildir, çünkü kalıntıyla bizim aramızda bulunan gaz ve tozun görüşümüzü engellemektedir.  Sonuçlar Astrophysical Journal adlı derginin 10 Nisan, 2011 sayısında yayınlanacak.

Çeviri: Arif Solmaz
Kaynak: NASA IOTD

Reklamlar
%d blogcu bunu beğendi: