Kızılöte Renk Patlaması

Görüntü: NASA/JPL-Caltech/UCLA

NASA’nın Geniş Alan Kızılöte Araştırması (ing. Wide-field Infrared Survey Explorer) ya da kısaca WISE tarafından görüntülenen bu tuhaf renkli bulutsu IC 443 olarak bilinen bir süpernova kalıntısıdır. Denizanası bulutsusu olarak da bilinen IC 443, bilhassa çok ilginçtir, çünkü bu bulutsu yıldız patlamalarının çevreleriyle nasıl etkileştiklerine dair bir görüş sağlar. Diğer canlılar gibi, yıldızların da bir yaşam döngüleri vardır; doğar, büyür ve sonunda da ölürler. Yıldızların ölüm şekli, kütlelerine bağlıdır. Kütleleri Güneş’e benzeyen yıldızlar, yaşamlarının sonunda gezegenimsi bulutsuya dönüşürler, kütleleri bundan kat kat büyük olanlar ise süpernova olarak patlar. IC 443, 5,000 ila 10,000 yıl önce önce süpernova olarak patlamış bir yıldızın kalıntısıdır. Süpernova patlaması, uzaya yayılarak yıldızlararası ortamda bulunan gaz ve tozu süpüren, ısıtan ve bu görüntüdeki süpernova kalıntısını oluşturan şok dalgaları gönderdir. IC443’da garip olan ise kabuksu yapısı farklı yarıçap, yapı ve ışıma değerlerine sahip iki farklı bölgesi olmasıdır. Burada süpernova kalıntısının sol üstünde mor renkli, yarım daire şeklindeki büyük kuzeydoğu kabuğu, süpernova tarafından ısıtılmış tozun yanı sıra ışık yayan demir, neon, silikon ve oksijen gazı atomlarından oluşan zarf benzeri iplikçiklerden oluşmuştur. Burada, görüntünün alt yarısında, parlak cyan (cam göbeği) renkte görülen daha küçük güney kabuğu ise temel olarak hidrojen gazı ve ısıtılmış toz kaynaklı ışıma yapan daha yoğun parçacıklardan ve düğümlerden oluşmuştur. Bu yoğun parçacıklar, görüntüde IC 443’ü kuzeybatıdan güneybatıya doğru kestiği görülen yeşilimsi moleküler bulutun bir parçasıdır. Fotoğrafta görülen renk farklılıkları ,kızılöte salınımının farklı dalga boylarını ifade etmektedir. Renkteki farklılıklar, aynı zamanda yıldızlararası ortama çarpan şok dalgalarının enerjilerindeki farklılıklarının da bir sonucudur. Kuzeydoğu kabuğu muhtemelen hızlı bir şok dalgası tarafından (saatte 360,000 km) oluşmuşken, güney kabuğu muhtemelen, yavaş bir şok dalgası tarafından oluşmuştur (saatte 108,000 km). Çeviri: Özge Şahin

 

Reklamlar
%d blogcu bunu beğendi: