Büyüyen Karadelikler

Görüntü: X-ışın: NASA/CXC/Northwestern Univ/D.Haggard et al. Optik: SDSS

Gökadaların merkezlerinde bulunan aşırıkütleli karadelikler 1 milyar güneşten daha büyük kütleli olabilirler. Gaz bulutları, gezegenler ve yıldızlar gibi küçük şeyleri yiyerek daha da büyürler. Etkin bir şekilde yedikleri zamanlarda, etkin bir şekilde, X-ışınları halinde yüksek enerjili radyasyon yayarlar. Ne sıklıkla yerler ve bu ne kadar sürer? Yiyecek kaynağını ne etkiler? Bu soruları cevaplamaya yardımcı olması için, biliminsanları, devasa kütleli karadeliklerin aktif popülasyonu ile yemek sonrası molası verenleri belirlemek üzere X-ışını ve optik teleskoplarla yapılan geniş araştırmalara yöneldiler. Yukarıdaki görüntü, Chandra X-Işını Gözlemevi’nin Chandra Çokludalgaboyu Projesi’ni (kıs.:ChaMP) (mavi ile gösterilmiştir) kullanan yeni bir araştırma ile Sloan Sayısal Gökyüzü Araştırması’ndan (SDSS) alınan görünür bölge verileri birleştirilerek elde edilmiştir. Soldaki görüntü Abell 644 gökada kümesini ve sağdaki ise yalıtılmış SDSS J1021+131 alan gökadasını göstermektedir. Gökbilimciler, ChaMP ve SDSS verilerini kullanarak gökadaların çekirdeklerinde bulunan devasa kütleli karadeliklerin ne sıklıkla aktif beslenme durumunda bulunabileceğini araştırabileceklerdir. Yaklaşık Samanyolu Gökadası’nın kütlesine sahip gökadaların sadece %1’i civarında bir kısımının, en etkin durumlarında olan devasa kütleli karadelik barındırdığını bulmuşlardır. Bu çalışma, yerel evrendeki yalıtılmış gökadaların yüzdesini ilk kez doğrudan belirlemeyi sağlamıştır. Çeviri: Senem Çabuk

Reklamlar
%d blogcu bunu beğendi: