Değişim

Görüntü: NASA

Karadelikler nasıl oluşur? Bir yolu çok büyük kütleli bir yıldızın devasa patlaması yoluyla yaratılmış olmasıdır. Bu olaylara bazen hipernova denilmektedir. Yeni doğan bir karadelik, Büyük Patlama’dan bu zamana kadar oluşan en güçlü patlama olan Gama Işını Patlaması’nı oluşturur. Gama Işını Patlaması birkaç dakika içerisinde sona erer fakat tüm Samanyolu gökadasının 100 yılda ürettiği enerjiyi bu dakikalar içerisinde üretebilir (tabi bu süre içinde Samanyolu gökadasında başka Gama Işını Patlaması olmadığını varsayarsak). Her ay birkaç Gama Işını Patlaması tespit ediyoruz. Bu da demek oluyor ki her yıl onlarca karadelik doğmaktadır, öyle değil mi? Şimdi, Gama Işını Patlaması ve karadelik bilgilerinin tespit edilmesi için yeni veriler elde etmemizi Swift ve Fermi Uzay Teleskopu sağlamaktadır. Swift de Fermi de Gama Işını Patlamaları’ nın zamana göre davranışını mükemmel bir şekilde ayrıntılı olarak ölçmektedirler. Yukarıdaki örnekte görüldüğü gibi bu zaman geçmişleri yada “ışık eğrileri” zamanla farklı aşamalar göstermektedirler. Bu aşamalar, GIP’ın (Gama Işını Patlaması) ölümündeki temsil geçişi zamanları olarak düşünülmektedir. GIP’ların salma tayflarındaki azalmadan birkaç saniye ya da dakika boyunca sabit kalan salınım olarak nitelendirilen “düzlük” gösterdiklerini buldular. Teoremciler bu düzlük sinyallerinin yüksek manyetik nötron yıldızı ya da magnetar denilen, hızla dönen, bir ara nesnenin doğum sinyalleri olduğundan şüphelenmektedirler. Magnetarın hızlı dönüşü ve sahip olduğu aşırı manyetik alanı, en azından kısa bir süreliğine, acımasız kütleçekimiyle mücadelesinde ona yardımcı olur. Sonunda kütleçekimi kazanır, böylece magnetar tekilliğe doğru büzüşür ve yeni bir karadelik daha varolur. Çeviri: Senem Çabuk

Reklamlar

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s

%d blogcu bunu beğendi: