Evren’in Yapıtaşları

Telif: ESA/LFI & HFI Konsorsiyumu; XMM-Newton görüntüsü: ESA

Evren düzenli bir sıra izlemektedir: yıldızlar ve karanlık madde sırasıyla kümelerin yapıtaşları olan gökadaları, gökadalar da bir araya gelerek süper kümeleri meydana getirmektedirler. Süper kümeler, Büyük Patlama ile üretilen ve evrende neredeyse tamamen düzgün dağılmış durumda olan madde ve enerjideki küçücük dalgalanmaların sonucudur. Fakat bu küçücük dalgalanmaların kökeni derin bir gizemdir: oldukça önemli bir gizem, çünkü Evren’de bu dalgalanmaların yaratılması sonucu bugün bizler yaşıyoruz. Süper kümeleri tespit etmek için X-ışın görüntüleme iyi bir yol, çünkü tipik süper kümeler tarafından oluşturulan oldukça büyük kütleçekimsel alanların yakaladığı hayal edilemeyecek miktarda gaz, bu kümelerin çekim alanlarına girdiğinde enerji kazanmakta bu bunu X-ışınları şeklinde yaymaktadır. Astrofizikçiler (doğal olarak) genellikle madde Evren’inin yaratılmasından kısa bir süre sonra var olan daha uzaktaki kümelerle ilgilenmekteyken, X-ışın dedektörleri en iyi sonuçları görece yakın kümeler gözlendiğinde elde etmektedirler. Planck adlı yeni bir gözlemevi astrofizikçilere bu tür yeni doğan süperkümeleri bulmaları ve onları kataloglara kaydetmelerinde yardımcı olmaktadır. Plank Kozmik Mikrodalga Arkaplan’ında (Cosmic Microwave Background – CMB) sıcak küme gazı tarafından yayılan CMB ışınımının meydana getirdiği küçük değişimleri ölçmektedir; bu yayılım CMB’nin mutlak sıfırın 2.7 derece üzerindeki olağan sıcaklığını yavaşça arttırmaktadır, ve Planck sıcaklıktaki bu değişimleri hassas bir şekilde ölçebilmektedir. Planck tarafınan tespit edilen süperkümelerin takip gözlemleri sayesinde gökbilimciler süperkümelerin Evrensel yapısını anlayabilecek ve böylece Büyük Patlama ile oluşan yoğunluktaki homojen olmayan dağılımı kısıtlayabilecekler. Yukarıdaki görüntü Planck tarafından tespit edilen ve XMM-Newton X-ışın gözlemevinin takip gözlemi ile süperkümedeki sıcak gazı gösteren yeni bir süper kümedir. Çeviri: Arif Solmaz

Reklamlar

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s

%d blogcu bunu beğendi: