Çok Büyük Kütleli Karadeliklerin Tohumları mı?

Görüntü: İlave: X-ışın: NASA/CXC/Tsinghua Univ./H. Feng et al.; Tüm-alan: X-ışın: NASA/CXC/JHU/D.Strickland; Optik: NASA/ESA/STScI/AURA/The Hubble Mirası Takımı; Kızılötesi: NASA/JPL-Caltech/Univ. of AZ/C. Engelbracht

Teoride kara delikler herhangi büyüklükte bir kütleye sahip olabilirler. Uygulamada ise kütle bakımından iki tür karadelikten söz edebiliriz: yıldız kütleli karadelikler (bunların kütlesi Güneş’inkinin birkaç katıdır) ve (muhtemelen bütün) gökadaların merkezinde gizlenen çok büyük kütleli karadelikler, bunlar Güneş’ten milyonlarca, hatta milyarlarca kat büyüktür. Fakat bu ikisinin ortası var mıdır? Gökbilimciler “orta kütleli” karadeliklerin var olup olmadığını sürekli tartışmaktadırlar. Orta kütleli karadelikler birkaç yüz ya da birkaç bin tane Güneş kütlesine sahip olan karadeliklerdir. Yukarıdaki resim M82 yıldız patlamalı gökadasının birleştirilmiş fotoğrafıdır ve yeni kanıtı gözler önüne sermektedir. Yeşil ve turuncu renkler Hubble Uzay Teleskopu’nun optik çekimidir, kırmızı renk Spitzer Uzay Teleskopu’nun kızılötesi verisidir. Mavi renk ise Chandra X-ışın Gözlemevi’nin X-ışın verileridir. Dikdörtgenle büyütülmüş kısımda M82’nin merkezinin X-ışın çekimidir, büyütülmüş resmin ortasına yakın bir yerde iki parlak X-ışın kaynağı görülebilir. Gökbilimciler bu iki kaynağın birkaç yüz veya on binlerce Güneş kütlesinde orta kütleli bir karadelik olabileceğini düşünüyorlar. M82 gökadasının ortasında yer alan bu iki orta kütleli karadeliğin konumu bize onların M82’deki çok büyük kütleli kara delik tarafından yutulmaktan kurtulmuş olabildiklerini gösteriyor. Ya da belkide bu orta kütleli nesneler (ve benzerleri) aslında çok büyük kütleli karadelikleri dev çevresine kavuşturan kökleri de olabilir. “Özgün hali NASA’nın Yüksek Enerji Astrofiziği Bilim Arşivi Araştırma Merkezi (HEASARC) sitesinde bulunan görüntü ve açıklamasından Türkçe’ye çevrilmiştir”. Çeviri: Hazal Elif Yalvaç

Reklamlar

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s

%d blogcu bunu beğendi: