Kirli Evren

Görüntü: ESA & A. Tiengo ve ark.

Uzaydaki toz, nesneleri gerçekte olduklarından daha sönük gösteren sinir bozucu bir malzemedir. Ancak bu katı parçacıklar; karmaşık moleküller, kuyrukluyıldızlar ve gezegenler gibi daha büyük katı cisimlerin oluştuğu minik tohumlar olabildikleri için önemlilerdir. Astronomların yıldızlararası tozun yapısını, dağılımını ve yoğunluğunu anlamak için özel bir ilgileri vardır. Tıpkı burada, Dünya’da olduğu gibi, tozu en iyi şekilde ortaya çıkarmak için bazen ışıkları açmanız gerekir. Yukarıdaki resim 1E 1547.0-5408 oladak adlandırılan bir nötron yıldızının (XMM-Newton X-ışın gözlemevi tarafından çekilmiş) bir x-ışın görüntüsüdür. Bu nötron yıldızı Anormal X-ışın Pulsarları (ing. Anomalous X-ray Pulsars, kıs. AXP) olarak adlandırılan nadir, garip bir cisim grubuna aittir. AXP’ler aşırı yüksek manyetik alanlara sahiptir (bu nedenle magnetar olarak isimlendiriler) ve oldukça değişken olabilirler. Yukarıdaki XMM görüntüsü resmin merkezinde parlak beyaz bir cisim olarak AXP’yi gösteriyor ve AXP’nin bir X-ışın patlamasından kısa bir süre sonra elde edilmiştir. Patlama o kadar parlakmış ki AXP ile aramızdaki toz bulutlarını aydınlatmış. Bu bulutlar, x ışınlarını bir zaman gecikmesi ile bize doğru saçar ve XMM-Newton görüntüsünde görülen AXP’nin etrafındaki ortak merkezli halkaları oluştururlar. Halkaların büyüklük ve parlaklıklarının analizi astronomların sadece toz bulutlarının özelliklerini belirlemelerine değil magnetarın uzaklığını sınırlamalarına da yardımcı olur. “Özgün hali NASA’nın Yüksek Enerji Astrofiziği Bilim Arşivi Araştırma Merkezi (HEASARC) sitesinde bulunan görüntü ve açıklamasından Türkçe’ye çevrilmiştir”. Çeviri: H. Tuğça Şener

Reklamlar

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s

%d blogcu bunu beğendi: