Patlamak Üzere

Görüntü: L. M. Oskinova, W.-R. Hamann, A. Feldmeier, R. Ignace, Y-H. Chu ve ESA (Avrupa Uzay Ajansı)

Yıldızlar çekirdeklerinin derinliklerinde kimyasal maddeleri ısıtırlar. Tüm yıldızlar hidrojeni helyuma çeviren reaksiyonla yaşamlarına başlar; bazıları helyumu karbona çevirir; ve ender yıldızlar da karbonu oksijone, silikona ve daha ağır bazı elementlere çevirirler. Demire kadar gidebilen bu reaksiyonlar zinciri süpernova patlamasıyla sonuçlanır. Tüm bu aktivite yıldızın merkezinde gizlidir, ancak bu iç hareketlilik yıldızın yüzeyine bazı maddeleri taşıyabilir ve yıldız yaşlandıkça yüzey artan ağır elementlerle kirlenir. Patlamak üzere olan yaşlı bir yıldız da WR 142’dir. WR 142 bir Wolf-Rayet yıldızıdır, çok büyük kütleli bir yıldızın gelişmiş halidir. Bu tip yıldızlar öyle güçlü patlamaktadır ki, bazı gama-ışınımlarının atası oldukları düşünülmektedir. WR 142’nin tayfında aşırı düzeyde oksijen görülmektedir ki bu merkezindeki tepkimelerde elementleri oksijene kadar çevirdiğini gösterir. Bu durum, bir sonraki adımın yıldızın sonunu getirecek olan patlamayı tetikleyen demir reaksiyonu olacağını gösterir. XMM-Newton Gözlemevi’nden çekilmiş olan yukarıdaki görüntü WR 142’nin X-ışını yayılımını göstermektedir. WR 142 görüntünün merkezine doğru çok sönük ama gerçek bir kaynak olarak görünür (kırmızı okla gösterilen). XMM gözlemleri, yayılan X-ışınlarının şaşırtıcı derecede yüksek enerjili olduğunu ve bunun yıldızın dış atmosferindeki manyetik alanın önemine dikkat çektiğini gösterir. Şu an için bir yıldızın böyle bir manyetik alanı (ve enerjik X-ışın salması) nasıl üretebildiği çözülememiş bir bilmecedir. Umarız astronomlar yıldız tamamen yok olmadan önce bu gizemi çözerler. Özgün hali NASA’nın Yüksek Enerji Astrofiziği Bilim Arşivi Araştırma Merkezi (HEASARC) sitesinde bulunan görüntü ve açıklamasından Türkçe’ye çevrilmiştir”. Çeviri: Derya Sözen

Reklamlar

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s

%d blogcu bunu beğendi: