Değişim Rüzgarları

Görüntü: X-ışın (NASA/CXC/ MIT/C.Canizares, D.Evans et al), Optik (NASA/STScI), Radyo (NSF/ NRAO/VLA)

Bu birleştirilmiş görüntü, hızla gelişen ve çok büyük kütleli bir karadelik içeren, bize en yakın ve en parlak gökadalardan biri olan NGC 1068 gökadasıdır. Chandra’nın Yüksek Enerji (Transmission Grating) Tayfölçer’inden elde edilen X-Işını görüntüleri ve tayfları gösteriyor ki, güçlü bir rüzgar NGC 1068 gökadasının merkezine saatte yaklaşık 1,5 milyon km civarında esmektedir. Bu rüzgar muhtemelen karadeliğin etrafında girdap şeklinde çevrelenmiş, hızlanan ve ısınan gaz tarafından üretiliyor. Gazın bir kısmı karadeliğe doğru çekiliyor, fakat bir kısmı da uçuyor. Yüksek enerjili X-ışınları karadeliğin ısınmasıyla daha düşük enerjili X-ışını şeklinde savrulmasına sebep olan taşan gaz tarafından üretilmektedir. Chandra’nın X-ışını Gözlemevi’nden elde edilen X-ışını verileri kırmızıyla, Hubble Uzay Teleskobu’ndan elde edilen görünür ışık verileri yeşille ve Çok Büyük Dizi (VLA- Very Large Array) tarafından elde edilen radyo dalgaları verileri mavi renk ile gösterilmektedir. Bu Chandra çalışmaları önceki X-ışını gözlemlerinden daha derindir. Bu verileri kullanarak araştırmacılar inanıyor ki, her yıl güneşimizin kütlesinin birkaç katı kadar madde karadelikten yaklaşık 3000 ışık yılı uzağa atılmakta. Rüzgar muhtemelen çevreleyen gazı ısıtmak ve fazladan yıldız oluşumunu bastırmak için yeterli enerjiyi taşıyor. Bu sonuçlar, çok büyük kütleli bir karadeliğin ait olduğu gökadasının evriminin nasıl değişebilir olduğunu açıklamaya yardımcı olur. Uzun süredir, karadelikten savrulan maddenin çevresini etkileyebilir olduğundan şüpheleniliyordu, fakat “karadelik geri çalımı”nın tipik olarak kayda değer bir çarpışmayı sağlayabilecek yeterli gücü götürüp götürmeyeceğini öğrenmek önemli bir soru olmuştur. NGC 1068 Dünya’mızdan 50 milyon ışık yılı uzakta bulunur ve merkezinde Samanyolu Gökadası’nın merkezindeki karadeliğin iki katı büyüklüğünde bir çok büyük kütleli karadelik bulundurur. Çeviri: Senem Erden

Reklamlar

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s

%d blogcu bunu beğendi: