Yıldızların Doğumu

Yıldızların Doğumu

Mayıs ayındaki Servis Görevi 4 esnasında NASA’nın Hubble Uzay Teleskopu’na takılan muhteşem yeni kamera yakın sarmal galaksi M83’ün zerafetli, kıvrımlı kollarındaki yıldız oluşumunun en detaylı görüntüsünü iletti. Güney Fırıldağı olarak adlandırılan M83’te yıldız oluşumu, özellikle çekirdek (merkez) bölgesinde, kendi gökadamız Samanyolu’ndan daha hızlı meydana gelmektedir. Geniş Alan Kamerası 3’ün (GAK3) keskin “gözü” yüzlerce genç yıldız kümesi, küresel yıldız kümelerinin önceki halleri ve çoğu mavi ve kırmızı süperdevlerden oluşan yüz binlerce birbirinden ayrı yıldız yakaladı. Sağdaki resimde, en sağdaki parlak beyazımtrak bölge, gökadanın merkezine yakın sayısız yıldızın Hubble yakın plan görüntüsüdür. Sol tarafta görülen gökadanın tamamının görüntüsü, Avrupa Güney Gözlemevi’nin  Şili – La Silla’daki 2.2 metrelik ESO/MPG teleskopu üzerindeki Geniş Alan Görüntüleyicisi tarafından çekilmiştir. Beyaz kutu Hubble’ın görüş alanını belirtmektedir. GAK3’ün moröte bölgeden yakın kızılöteye geniş dalgaboyu aralığı, farklı evrim basamaklarındaki (farklı yaşlardaki) yıldızları göstererek astonomlara gökadanın yıldız oluşumu geçmişini inceleme imkanı vermektedir. Görüntü ünlü  “muhteşem tasarımlı” sarmal gökadadaki hızlı yıldız doğum oranının mevcut detayını eşi görülmemiş şekilde ortaya koymaktadır. En yeni yıldız nesilleri çoğunlukla sarmal kolların ana hatları olan keskin kenarlardaki karanlık toz şeritleri üzerindeki kümelerde oluşmaktadır. Sadece bir kaç milyon yıl yaşlarındaki bu yeni yıldızlar tozlu kabuklarını dışarı atıyorlar ve kızılımtrak akkor hidrojen gazı kabarcıkları üretiyorlar.

Kazınmış bölgeler, sarmal kola renkli bir “İsveç peyniri” görünümü veriyor. Giderek, genç yıldızların kızgın rüzgarları (yüklü parçacıkların akışı) gazı sürükler, parlak mavi yıldız kümeleri açığa çıkartır. Bu yıldızlar yaklaşık 1 ila 10 milyon yıl yaşlarındadır. Daha yaşlı yıldız öbekleri o kadar mavi değildir. Gökada merkezini boydan boya bölen gaz, toz ve yıldızlar çubuğu, gökada merkezindeki yıldız oluşumunun çoğunu harekete geçirebilir. Çubuk, maddeyi en aktif yıldız oluşumunun meydana geldiği gökada merkezine doğru bir baca gibi taşımaktadır. En parlak yıldız kümeleri gökada merkezi yakınında bir yay boyunca bulunmaktadır. Yaklaşık 60 süpernova patlaması kalıntısı, büyük kütleli yıldızların ölmüş halleri, bu görüntüde görülebilmektedir. Bu değer, daha önceden bu bölge için bilinenin beş katı kadardır. WFC3 (Hubble Uzay Telescopu Geniş Alan Kamerası) patlamış yıldız kalıntıları belirledi. Astronomlar bu kalıntılar üzerinde çalışarak çoğu gökadanın ağır elementlerinin oluşumu ve dağılımından sorumlu ata yıldızların doğalarını daha iyi anlayabilecekler. Güney Gökküresi’nde yer alan M83, genellikle Kuzey Gökküresi’ndeki Girdap Gökadası olarak adlandırılan M51 ile kıyaslanmaktadır. 15 milyon ışıkyılı ötede Suyılanı (Hydra) takımyıldızında yer alan M83, Yer’e M51’den iki kat daha yakındır.

Görüntü: NASA, ESA, R. O’Connell (University of Virginia), B. Whitmore (Space Telescope Science Institute), M. Dopita (Australian National University), and the Wide Field Camera 3 Science Oversight Committee Credit for Ground-based Image: European Southern Observatory

Reklamlar

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s

%d blogcu bunu beğendi: